Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν σημειώσει κατακόρυφη άνοδο από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν πριν από 11 ημέρες.
Έντονες πιέσεις από έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό κρατών-μελών να λάβει έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του εκτοξευόμενου ενεργειακού κόστους, το οποίο πυροδοτήθηκε από τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο, δέχεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Ιταλία, η Αυστρία, η Σλοβενία και η Σλοβακία συγκαταλέγονται στα έθνη που πιέζουν ανοιχτά τις Βρυξέλλες για δυναμικότερη απάντηση στην κρίση, ενώ τουλάχιστον δύο ακόμη χώρες εκφράζουν παρασκηνιακά τη δυσαρέσκειά τους για την αργοπορία της.
Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν σημειώσει κατακόρυφη άνοδο από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν πριν από 11 ημέρες.
Το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι κατά την πρώτη εβδομάδα των συγκρούσεων, προτού σταθεροποιηθεί στα 88 δολάρια την Τρίτη.
Ωστόσο, η Επιτροπή απέχει από την επίσημη ενεργοποίηση υπερεθνικών εξουσιών, με τον επικεφαλής της ΕΕ για την ενέργεια, Dan Jørgensen, να δηλώνει την Τρίτη πως δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τον εφοδιασμό.
Αντ' αυτού, η Κομισιόν δίνει έμφαση στα υφιστάμενα μακροπρόθεσμα σχέδια για τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, τη μείωση της ζήτησης ορυκτών καυσίμων και την επέκταση των εγχώριων ανανεώσιμων πηγών.
Παράλληλα, κάλεσε τα κράτη-μέλη να ελαφρύνουν τους λογαριασμούς ενέργειας μέσω της μείωσης των εθνικών φόρων.
Το αίτημα για έκτακτες εξουσίες
Ωστόσο, οι χώρες με περιορισμένους πόρους χάνουν την υπομονή τους.
Για αυτό επιδιώκουν να ωθήσουν την Επιτροπή στην ανάκληση των έκτακτων εξουσιών που χρησιμοποίησε το μπλοκ μετά την ενεργειακή κρίση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
Αυτές οι εξουσίες περιλαμβάνουν:
• Χαλάρωση των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων για την επιδότηση ευάλωτων καταναλωτών και επιχειρήσεων.
• Συντονισμό για τη μείωση της ζήτησης.
• Επιβολή ανώτατου ορίου (cap) στην τιμή του φυσικού αερίου.
Υπήρξαν επίσης πολυάριθμες εκκλήσεις, κυρίως από την Ιταλία, για αναστολή του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS), αν και η επικεφαλής της ΕΕ για την πράσινη μετάβαση, Teresa Ribera, το απέκλεισε κατηγορηματικά.
Η στάση της Ιταλίας και των συμμάχων της
Ο Ιταλός Υπουργός Οικονομικών, Giancarlo Giorgetti, ήταν ο πρώτος που αμφισβήτησε την επιφυλακτική στάση της Επιτροπής, καλώντας τις Βρυξέλλες να επιστρατεύσουν τα «εργαλεία της μετά-Ουκρανίας εποχής» κατά τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών τη Δευτέρα.
Οι Ιταλοί έρχονται αντιμέτωποι με το τέταρτο υψηλότερο ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη, λόγω της συνεχιζόμενης εξάρτησης της χώρας από το ακριβό εισαγόμενο αέριο.
Η εξάρτηση αυτή απειλεί να επιδεινώσει οποιαδήποτε αύξηση στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, τη στιγμή που η Πρωθυπουργός Giorgia Meloni προσπαθεί απεγνωσμένα να μειώσει τα έξοδα των νοικοκυριών.
«Η Ιταλία ανησυχεί σφόδρα για τον αντίκτυπο στον πληθωρισμό λόγω του μη αποδοτικού ενεργειακού μας μείγματος», δήλωσε Ιταλός αξιωματούχος υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Πρόσθεσε δε πως είναι «προτιμότερο να επισπευσθούν οι δράσεις για την αποφυγή του πληθωρισμού... καθώς δεν είναι δυνατόν να δαπανώνται χρήματα σε μια προεκλογική χρονιά».
Σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες της ΕΕ και έναν ανώτερο αξιωματούχο της Σλοβενίας, αρκετές χώρες περιμένουν από την Επιτροπή να παρουσιάσει συγκεκριμένες προτάσεις, είτε στην επικείμενη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας την ερχόμενη Δευτέρα, είτε στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών αργότερα αυτόν τον μήνα.
«Δεν θα φέρουν αποτέλεσμα τα 10ετή πλάνα, αλλά τα βραχυπρόθεσμα μέτρα», δήλωσε ο Σλοβένος αξιωματούχος, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι αργές διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ καθιστούν τη συμφωνία «εξαιρετικά δύσκολη».
Στα άμεσα μέτρα που θα ζητήσει η Σλοβενία περιλαμβάνονται η φορολόγηση των υπερκερδών των ενεργειακών εταιρειών και ο συντονισμός για την αναπλήρωση των επικίνδυνα χαμηλών αποθεμάτων φυσικού αερίου της Ευρώπης.
Παρομοίως, ο Σλοβάκος Πρωθυπουργός, Robert Fico, ζήτησε «συγκεκριμένες προτάσεις», αντί για «γενικόλογες δηλώσεις ή φράσεις», μετά τη συνάντησή του με την Πρόεδρο της Επιτροπής, Ursula von der Leyen.
Η αντίσταση του Βορρά
Αυτές οι διεκδικήσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε σύγκρουση με κράτη-μέλη που προκρίνουν μια προσέγγιση βασισμένη στην ελεύθερη αγορά.
Χώρες με μεγαλύτερη δημοσιονομική ισχύ και περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι λιγότερο πιθανό να συναινέσουν σε έκτακτα μέτρα που θα μπορούσαν να στρεβλώσουν την αγορά ή να αναδιανείμουν πόρους σε άλλες χώρες.
«Δεν θέλουμε υπερβολικές δεσμεύσεις — δεν είμαστε οπαδοί των έκτακτων κανονισμών, αλλά των λύσεων της αγοράς» δήλωσε διπλωμάτης χώρας της Βόρειας Ευρώπης.
Εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε ότι «διεξάγονται σημαντικές συζητήσεις», προσθέτοντας ότι η Πρόεδρος της Κομισιόν θα παρουσιάσει «αξιολογήσεις και επιλογές» στη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.
www.bankingnews.gr
Η Ιταλία, η Αυστρία, η Σλοβενία και η Σλοβακία συγκαταλέγονται στα έθνη που πιέζουν ανοιχτά τις Βρυξέλλες για δυναμικότερη απάντηση στην κρίση, ενώ τουλάχιστον δύο ακόμη χώρες εκφράζουν παρασκηνιακά τη δυσαρέσκειά τους για την αργοπορία της.
Οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν σημειώσει κατακόρυφη άνοδο από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ-Ισραήλ και Ιράν πριν από 11 ημέρες.
Το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι κατά την πρώτη εβδομάδα των συγκρούσεων, προτού σταθεροποιηθεί στα 88 δολάρια την Τρίτη.
Ωστόσο, η Επιτροπή απέχει από την επίσημη ενεργοποίηση υπερεθνικών εξουσιών, με τον επικεφαλής της ΕΕ για την ενέργεια, Dan Jørgensen, να δηλώνει την Τρίτη πως δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τον εφοδιασμό.
Αντ' αυτού, η Κομισιόν δίνει έμφαση στα υφιστάμενα μακροπρόθεσμα σχέδια για τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, τη μείωση της ζήτησης ορυκτών καυσίμων και την επέκταση των εγχώριων ανανεώσιμων πηγών.
Παράλληλα, κάλεσε τα κράτη-μέλη να ελαφρύνουν τους λογαριασμούς ενέργειας μέσω της μείωσης των εθνικών φόρων.
Το αίτημα για έκτακτες εξουσίες
Ωστόσο, οι χώρες με περιορισμένους πόρους χάνουν την υπομονή τους.
Για αυτό επιδιώκουν να ωθήσουν την Επιτροπή στην ανάκληση των έκτακτων εξουσιών που χρησιμοποίησε το μπλοκ μετά την ενεργειακή κρίση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022.
Αυτές οι εξουσίες περιλαμβάνουν:
• Χαλάρωση των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων για την επιδότηση ευάλωτων καταναλωτών και επιχειρήσεων.
• Συντονισμό για τη μείωση της ζήτησης.
• Επιβολή ανώτατου ορίου (cap) στην τιμή του φυσικού αερίου.
Υπήρξαν επίσης πολυάριθμες εκκλήσεις, κυρίως από την Ιταλία, για αναστολή του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS), αν και η επικεφαλής της ΕΕ για την πράσινη μετάβαση, Teresa Ribera, το απέκλεισε κατηγορηματικά.
Η στάση της Ιταλίας και των συμμάχων της
Ο Ιταλός Υπουργός Οικονομικών, Giancarlo Giorgetti, ήταν ο πρώτος που αμφισβήτησε την επιφυλακτική στάση της Επιτροπής, καλώντας τις Βρυξέλλες να επιστρατεύσουν τα «εργαλεία της μετά-Ουκρανίας εποχής» κατά τη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών τη Δευτέρα.
Οι Ιταλοί έρχονται αντιμέτωποι με το τέταρτο υψηλότερο ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη, λόγω της συνεχιζόμενης εξάρτησης της χώρας από το ακριβό εισαγόμενο αέριο.
Η εξάρτηση αυτή απειλεί να επιδεινώσει οποιαδήποτε αύξηση στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, τη στιγμή που η Πρωθυπουργός Giorgia Meloni προσπαθεί απεγνωσμένα να μειώσει τα έξοδα των νοικοκυριών.
«Η Ιταλία ανησυχεί σφόδρα για τον αντίκτυπο στον πληθωρισμό λόγω του μη αποδοτικού ενεργειακού μας μείγματος», δήλωσε Ιταλός αξιωματούχος υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Πρόσθεσε δε πως είναι «προτιμότερο να επισπευσθούν οι δράσεις για την αποφυγή του πληθωρισμού... καθώς δεν είναι δυνατόν να δαπανώνται χρήματα σε μια προεκλογική χρονιά».
Σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες της ΕΕ και έναν ανώτερο αξιωματούχο της Σλοβενίας, αρκετές χώρες περιμένουν από την Επιτροπή να παρουσιάσει συγκεκριμένες προτάσεις, είτε στην επικείμενη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας την ερχόμενη Δευτέρα, είτε στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών αργότερα αυτόν τον μήνα.
«Δεν θα φέρουν αποτέλεσμα τα 10ετή πλάνα, αλλά τα βραχυπρόθεσμα μέτρα», δήλωσε ο Σλοβένος αξιωματούχος, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι οι αργές διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ καθιστούν τη συμφωνία «εξαιρετικά δύσκολη».
Στα άμεσα μέτρα που θα ζητήσει η Σλοβενία περιλαμβάνονται η φορολόγηση των υπερκερδών των ενεργειακών εταιρειών και ο συντονισμός για την αναπλήρωση των επικίνδυνα χαμηλών αποθεμάτων φυσικού αερίου της Ευρώπης.
Παρομοίως, ο Σλοβάκος Πρωθυπουργός, Robert Fico, ζήτησε «συγκεκριμένες προτάσεις», αντί για «γενικόλογες δηλώσεις ή φράσεις», μετά τη συνάντησή του με την Πρόεδρο της Επιτροπής, Ursula von der Leyen.
Η αντίσταση του Βορρά
Αυτές οι διεκδικήσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε σύγκρουση με κράτη-μέλη που προκρίνουν μια προσέγγιση βασισμένη στην ελεύθερη αγορά.
Χώρες με μεγαλύτερη δημοσιονομική ισχύ και περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι λιγότερο πιθανό να συναινέσουν σε έκτακτα μέτρα που θα μπορούσαν να στρεβλώσουν την αγορά ή να αναδιανείμουν πόρους σε άλλες χώρες.
«Δεν θέλουμε υπερβολικές δεσμεύσεις — δεν είμαστε οπαδοί των έκτακτων κανονισμών, αλλά των λύσεων της αγοράς» δήλωσε διπλωμάτης χώρας της Βόρειας Ευρώπης.
Εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε ότι «διεξάγονται σημαντικές συζητήσεις», προσθέτοντας ότι η Πρόεδρος της Κομισιόν θα παρουσιάσει «αξιολογήσεις και επιλογές» στη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών